Жиззахда мактаб ўқитувчилари мажбурий обунага шикоят қилди
Яна обуна мавзуси. Бу сафар Жиззах.
Ҳар мавзунинг ўз мавсуми бўлади. Ўша мавсум пайти бир мавзуга бир неча бор қайта-қайта мурожаат қилиниши мумкин, буни тўғри тушунасизлар деган умиддаман.
Обунага оид жуда кўп мурожаатлар келиб тушади. Шулардан бирини эълон қилмоқчиман.
Жиззах шаҳар ҳокими А.Шукуров 16 октябрдаги 210-Ф-сонли фармойиши орқали обунани уюшқоқлик билан ташкил этиш топшириғини берибди (фармойиш расми пастда).
Исмини сир сақланишини илтимос қилган Жиззах шаҳридаги мактаблардан бирининг ўқитувчиси бу ҳақида қуйидагича фикр билдиряпти:
«Qani edi shularni o'rniga "Ma'rifat", "G'uncha", umumta'lim kasblar bo'yicha ro'yxat qilib berganda edi, hamma rozi bo'lardi. Hokimiyat yana majburlayapti. Eng arzon mahalliy gazeta 224.000, "Xalq so'zi" esa 408.000 so'm. Insof sayin baraka. Biz obuna bo'lmaymiz demayapmiz, lekin shuncha gazeta juda ko'p. Kuniga shahar hokimi yig'ilish qilib, kunlik obunani so'rayapti. Bermaguncha qo'ymayapti. Obuna to'lamaganlar qattiq tekshirilayapti».
Суҳбатдошимга савол бердим: бу газеталарга маҳаллий бюджетдан ёки ташкилот ҳисобидан обуна бўлиняптими ёки ходимларнинг ойлигиданми? Қуйидагича жавоб келди:
«Tashkilotda pul nima qiladi, har bir maktab xodimlaridan oyligining 15-20% dan (250-300 ming) o'z arizasi bilan ushlab qolishga to'g'ri kelayapti. Bizni to'g'ri tushining, obuna bo'lmaymiz demayapmiz. Nagruzka juda ko'p. Ozroq bo'lsa, lom-mum demaydi ko'pchilik. Gazetalar o'z sohamiz bo'lsa ham mayli edi».
Муштарий юборган ҳужжатлардан кўринадики, Жиззах шаҳридаги мактаблар учун обуна тавсия этиладиган нашрлар рўйхати ва сони берилган. Ҳа, рўйхатнинг юқори қисмида "тавсия" сўзи бор (охирги гап-сўзлардан кейин буни қўшмаслик ҳам иложсиз-да).
Афсуски Жиззах вилоятидаги маҳаллий нашрларнинг обуна каталогини топа олмадим, битта мактабга тахминан қанча пул кетишини ҳисобламоқчи эдим.
Ушбу суҳбатдан кейин, мажбурий обуна деб жар солишдан, кимларнидир айблашдан йироқман. Чунки ҳужжатда "мажбурий", "шарт" деган сўзлар йўқ. Лекин саволларим бор:
1️⃣ Нима учун газеталарнинг обунаси билан ҳокимлик шуғулланиши керак? Газеталарнинг деярли барчаси тадбиркорлик субъектлари бўлса, нега маҳаллий ҳокимият соғлом рақобат муҳитига раҳна солиб, бошқа бир тадбиркорларни эмас, маълум бир кам сонли тадбиркорлик субъектларини ҳаммага тавсия қилиши керак? Масалан, мен газета очиб, ҳокимиятга бориб, "мана шу газетамни ҳам фармойишингизда кўрсатиб кетинг" десам, қўйишадими? Ҳечамда! "Чучварани хом санабсан, укам" дейишади. Монополия ва таниш-билишчиликнинг бошқача кўриниши.
2️⃣ АСОСИЙ САВОЛ:
Нима учун тавсиявий дея қаралаётган жадвалларда обуна сони келтирилади? Нима учун ҳоким фармойишларида ташкилотлар номма-ном саналади ва ҳар бирига алоҳида "нагрузка" қўйилади?
Мақсад тавсия этиш бўлса, унда шунчаки фалон-фалон нашрларда мамлакат, вилоят, туман ҳаётига оид энг яхши материаллар бериб борилади, шуларни ўқишни тавсия этамиз, деган мазмунда шунчаки нашрлар номини санаб кетса бўлмайдими? Қайси ташкилот нечтага обуна бўлишни хоҳласа, эҳтиёжга қараб, ўзига маъқул келганига обуна бўлаверади. Ёки бунга ҳаққи йўқми? Ҳокимлик кўрсатгандай 50 тамас, 30 тага обуна бўлса, нима бўлади? Қонунни бузган бўладими? Қайси қонунни? Нега ходимлар сонига қараб қайсидир газетага "фалонча обуна бўласан" деб ташкилотларни мажбурлаш керак? Нега?
Бундайин конкрет режа қўйишлар, алал-оқибат мажбурий обунага етаклаши аниқ. Ёш болага ҳам очиқ-ойдин кўриниб турган нарсаку бу.
Майли, тез орада мажбурий обуна деган балодан қутилишимизга ишонаман. Мажбурий обуна (газеталар демаяпман) ўзининг сўнгги кунларини яшаётганига умид қиламан.
ЭСЛАТМА: Яна қайтараман, мен фақат инсонни мажбурлаб обуна қилишларига қаршиман. Лекин имконингиз бўлиши билан, албатта китоб ўқинг, газета ва журналларни мутолаа қилинг. Энг севимли нашрларга ўз ихтиёрингиз билан обуна бўлишни унутманг. Кўп ўқиган инсоннинг маърифати юксак бўлади.
Каналга уланиш: 👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEe1KDC7Hm03UPVooQ