Ўзбекистонда пиротехника воситаларининг ноқонуний айланмаси
Чегараларимиздан ноқонуний маҳсулот ўтказиш шунчалик осонми?
Ҳар йили янги йил байрами яқинлашар экан кўчаларимизда пиротехника воситаларининг ёқимсиз, юракни ўйнатувчи овози янграй бошлайди.
Қонунчиликка кўра, Ўзбекистонга пиротехника воситаларини олиб кириш, ишлаб чиқариш, ташиш, сақлаш, сотиш ва улардан фойдаланиш тақиқланган.
Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 185-1-моддасига кўра, пиротехника буюмларини қонунга хилоф равишда Ўзбекистонга олиб кириш ёки ўтказиш ҳуқуқбузарлик ашёларини мусодара қилиб, БҲМнинг 20 бараваригача (4 млн 460 минг сўм) жарима солишга сабаб бўлади.
Шунингдек, бунинг оқибатида тан жароҳати етса, одам ўлса ёки бошқа оғир оқибат келиб чиқса, Жиноят кодексининг 250-1-моддасига кўра, жиноий жавобгарлик ҳам белгиланган.
Тан олиш керак, охирги йилларда пиротехника воситаларининг савдоси бирмунча чекланиб, кўлами сал камайгандек. Бир қарашда юртимизда бунга қарши оммавий кураш кетаётгандек. Масалан, Божхона қўмитаси сентябрь ойидан буён пиротехника воситалари савдосига чек қўйилгани ҳақида 32та хабар эълон қилган. Рақамлар анчайин катта ва қўрқинчли.
Аммо аввалги йиллар билан солиштирмасдан, яхлит ҳозирги ҳолатнинг ўзини олиб қарасак, аҳвол мақтанарли даражада эмаслигини кўриш мумкин.
Мени доим ўйлантирадиган нарса: шунча пиротехника қаердан киряпти? Чегараларимиз тонналаб тақиқланган маҳсулот олиб кирадиган даражада тешикми ёки бу ерда биз билмайдиган яна бошқа гап борми?
Шунча пиротехника чанг эмаски, чегарадан ўтаётганда кўзга кўринмаса. Бу ерда масъул органлар вакиллари иштирокида коррупция аломатлари мавжуд эмас, деб кимдир кафолат бера оладими?
Қўлга тушган пиротехникалар ҳақидаги хабарларни ўқисак, уларнинг аксарияти савдогарлар эканлиги, сотаётган ёки сотиш учун бирор жойга олиб кетаётган пайтда қўлга тушгани таъкидланади. Лекин шахсан мен бирорта хабарда ўқимадимки, шунча пиротехника қаердан, қандай йўллар орқали кириб келаётгани аниқланиб, шу бўйича масъуллар, амалдорлар жавобгарликка тортилганини.
Масалан, мана бу хабарда Фарғона вилоятида 135 миллион сўмлик 745 минг донадан зиёд пиротехника воситалари ушлангани айтилади. Ҳолатларнинг барчаси Ўзбекистон ичида аниқланган, божхона постларида эмас. Ўша қўлга тушганлардан буларни кимдан олгани, қанақа қилиб чегарадан ўтказгани, бунда унга кимлар ёрдам бергани ҳақида ҳам суриштириладими? Агар суриштирилса, бунинг натижалари ҳақида маълумот берилмайдими? Ёки калтак фақат олиб-сотарлар, яъни оддий одамлар бошида синадию, лекин занжирнинг нарёғига ўтилмайдими?
👉 @xushnudbek 👈
