Банклар тўғрисидаги қонун лойиҳаси муҳокама қилинмоқда

Яна 10 кундан кейин Банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонун лойиҳасининг муҳокамаси якунланади. Ўта муҳим ҳужжат бўлишига қарамай, негадир иқтисодий соҳа ва бизнес жамоатчилик муҳокамаларда фаол иштирок этмаяпти https://regulation.gov.uz/uz/documents/2726

Кам сонли бўлсаям лойиҳага билдирилган таклифларга қўшимча сифатида қуйидаги мулоҳазаларни ҳам эътиборингизга ҳавола қилмоқчимиз:

Биринчидан, тижорат банкларидаги давлат пакетларига фақат ва фақат Молия вазирлиги эгалик қилиши керак, чунки бу сиз ва бизнинг, солиқ тўловчиларнинг маблағларидир. Банкларга билвосита вазирликлар, идоралар ва давлат ташкилотлари орқали эгалик қилиш бусиз ҳам ўта самарасиз бўлган корпоратив бошқарув сифатини йилдан йилга пасайтирмоқда.
Бундай банклар давлат ташкилотлари учун ёпиқ қозонга айланиб қолган, битимлар ўта ношаффоф ва юқори коррупцион белгилар билан амалга оширилади. Ҳозир номини санаб ўтирмаймиз, закий аудитория аффилланган тармоғи билан жарликка қулаётган давлат назоратидаги банклар номини жуда яхши билади.

Иккинчидан, банклардаги давлат пакетлари учун дивидендлар тўғридан тўғри бюджетга тушиши лозим. Яна қайтарамиз, бу сиз ва бизнинг, солиқ тўловчиларнинг маблағларидир.

Эътибор қаратсангиз, давлат ҳар йили бюджет ёки нобюджет манбалар ҳисобидан Микрокредитбанк, Халқ банки, Туронбанк каби банклар капиталига юзлаб миллиард маблағ киритади. Лекин бундан на самара, на қайтим бор. Бундай банклар капиталига киритилган маблағлар вақт ўтиб ўзининг реал қийматини йўқотмоқда ва яна иррационал занжир давом этмоқда.

Масалан, капитали бир триллиондан зиёд Микрокредитбанкнинг бозор қиймати нолга тенг, Халқ банкининг бозор қиймати номиналининг ўндан бирига бормайди. 11та давлат назоратидаги банкнинг фақат бештаси номинал қийматида бозор нархига эга. Солиштириш учун Капиталбанк, Ҳамкорбанк, ОФБ кабилар номиналидан 2-3 баробар қиммат нархланади. Шу маънода, учинчидан, давлат назоратидаги банклар учун капиталнинг минимал рентабеллиги нормативи киритилиши лозим. Нормативни бажармаган банклар эркин сотувга қўйилишини ёки қўшиб юборилишини
назарда тутувчи қоидалар акс этиши зарур.

Муҳокамалардан четда турманг.