Пенсия ёшига тўлганларни ишдан бўшатиш тартиби бекор қилинади

Пенсия ёшига тўлганлиги муносабати билан ишдан бўшатиш тартиби бекор қилиниши мумкин

Амалдаги қонунчиликка кўра, ходимнинг пенсия ёшига тўлганлиги у билан меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббусига кўра бекор қилишга асос бўлади. Иш берувчининг бу ҳуқуқи Меҳнат кодексининг 100-моддаси иккинчи қисми 7-бандида белгиланган.

Шавкат Мирзиёев кеча, 15 март куни имзолаган қарорга мувофиқ ходимнинг пенсия ёшига тўлганлиги муносабати билан у билан тузилган меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббуси билан бекор қилиш тақиқланиши кутилмоқда.

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигига икки ой муддатда Меҳнат кодексининг ушбу бандини бекор қилишни назарда тутувчи тегишли қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш вазифаси юклатилди.

Бу нима дегани?

Аслида ходимларнинг пенсия ёшига етгани учун иш берувчи томонидан бўшатиб юборилишига оид тартиб 2010 йилда қонунчиликка киритилган. Бунақа тартиб илгари бўлмаган. Буни киритишдан мақсад, шу йўл билан тезроқ янги иш ўринларини бўшатиш ва шу орқали "фалон кишини ишга жойлаштирдик, янги иш ўрни очдик" деган статистикани яхшилаш бўлган. Ўзи умуман 2010 йилларда бюджет пулини иқтисод қилиш учун пенсионерлар, ҳомиладор аёллар, ногиронлар ва кам таъминланганларга қарши "уруш" очилган ва ўша даврда кўплаб адолатсиз қарорлар қабул қилинган эди.

Ходимнинг ёшини рўкач қилиб, ишдан бўшатиш айнан мана шундай адолатсиз қарорлардан бири бўлган. Бунинг номини меҳнат соҳасида камситиш дейишади.

Албатта, бу ерда жамият 2 қутбга бўлинади. Кимлардир пенсионерлар ёшларга ўрин берсин, бўлди-да энди, дейишади. Кимлардир эса, шунчаки пенсия ёшини (эркаклар учун 60, аёллар учун 55 ёш) рўкач қилиб, катта тажриба ва малакага эга бўлган кадрларни йўқотиб қўямиз, уларнинг ўрнига ҳали ҳеч вақони билмайдиганлар келяпти, дейишади. Иккала томоннинг фикрида ҳам жон бор аслида.

Аммо Меҳнат кодексининг 6-моддасида ходимнинг ёшига қараб меҳнатга оид муносабатларда камситиш тақиқланиши аниқ ёзиб қўйилган. "Сиз пенсия ёшига етдингиз, демак энди ишлашга ҳаққингиз йўқ, сизни ишдан бўшатдим" дейиш ҳам айнан ходимни ёшига қараб камситиш ҳисобланади.

Меҳнат кодексидаги бу камситиш хорижий экспертлар томонидан ҳам кўп бора таъкидланган ва Ўзбекистонга берилган тавсияларда буни бекор қилиш кераклиги айтилар эди.

Кўпчиликда савол туғилиши табиий: ушбу қоида бекор қилинса, энди ходим 90-100 ёшга кирганда ҳам ишлаб юраверадими, уни ишдан бўшатишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқми?

Бу ерда ходимнинг ёшига эмас, қай даражада ўз ишига лаёқатли эканлигига эътибор қаратилади. Агар ходим кексайгани сабабли ўзига юклатилган вазифани бажара олмаётган бўлса, унда уни бемалол ишдан бўшатиш мумкин. Буни ҳеч ким тақиқламайди. Аммо ўз вазифасини лозим даражада уддалаётган ходимни шунчаки ёшини сабаб қилиб, ишдан бўшатиш нотўғри, албатта.

Хуллас, 2010 йилда киритилган ва Меҳнат кодекси талабларининг ўзига зид бўлган ушбу банд тез орада бекор қилиниши мумкин.

👉 @xushnudbek 👈