Россия Конституциявий Суди прописка тизимини бекор қилган
Россия Конституциявий Суди: прописка тизими конституцияга зид
Ушбу номдаги мақолам 1 ойлар аввал эълон қилинган эди (https://kun.uz/64309830). Рухсатингиз билан мақоладан айрим парчалар келтирмоқчиман.
«Шундай кунларнинг бирида Россия Федерацияси Конституциявий Суди (РФ КС) ушбу можарога бош суқади ва ҳукуматнинг конституцияга зид қарорларига қарши аёвсиз «жанг» бошлайди.
Конституциявий суднинг кетма-кет «зарбалари»
1995 йил
Дастлаб, РФ КС 1995 йил 24 апрель куни Астрахан вилоятида яшовчи фуқаро Лидия Ситалованинг пропискага оид мурожаатини кўриб чиқади... Ўзининг конституциявий ҳуқуқлари бузилган деб ҳисоблаган Л.Ситалова КСга шикоят қилади. Натижада Конституциявий суд Уй-жой кодексининг 54-моддасидаги тегишли бандни РФ Конституциясида кафолатланган ҳаракатланиш эркинлигига зид дея топади ва бекор қилади. Қарорни бу ердан ўқишингиз мумкин.
1996 йил
Орадан 1 йил ўтиб, бир гуруҳ фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида Коми Республикаси раҳбари Юрий Спиридонов РФ КСга мурожаат қилиб, Москва ва Москва вилояти, Ставрополь ўлкаси, Воронеж вилояти ва Воронеж шаҳрининг қатор норматив ҳужжатларини бекор қилишни сўрайди. Гап шундаки, мазкур ҳудудлар маҳаллий қонунлар билан прописка учун турлича шартлар белгилаб олишган эди.
Масалан, Москва вилоятида доимий яшаш ҳуқуқини қўлга киритиш эвазига 3 кишидан кўп бўлмаган оила учун шаҳар бюджетига 9 млн рубль (ўша пайтда тахминан 2 минг АҚШ доллари) тўлаш кераклиги белгиланган бўлса, Москва шаҳрида бу миқдор анча баланд – ЭКИҲ 500 баравари (ўша пайтда тахминан 7 минг доллар) миқдорида «прописка божи» белгиланганди, шунингдек фуқаролар уй сотиб олиши ҳам керак бўлган.
Ставраполь ўлкасида ҳам доимий яшаш ҳуқуқини қўлга киритиш учун махсус йиғим белгиланган, шунингдек, йиллик квота ҳам бўлган. Яъни йилига маҳаллий аҳолининг 0,5 фоизидан ортиғига доимий прописка берилмаган.
1996 йил 4 апрель куни РФ КС юқоридаги барча ҳужжатларни Конституцияга зид деб топади ва бекор қилиш ҳақида қарор қабул қилади. Қарорни бу ердан ўқишингиз мумкин.
1997 йил
1996 йил 4 апрелдаги КС қарорини барча ҳудудлар ҳам ижро этишга шошилмаган. Масалан, Москва вилояти думаси 1996 йил 5 июль куни янги қонун қабул қилади. Унга кўра, Москва вилояти ҳудудида доимий яшаш ҳуқуқини қўлга киритиш учун бюджетга энг кам иш ҳақининг 300 бараваригача бўлган миқдорда мажбурий йиғим белгиланади... РФ КС 1997 йил 2 июлдаги қарори билан Москва вилояти думасининг ушбу қонунини ҳам РФ Конституциясига зид, деб топади ва бекор қилади. Қарорни бу ердан ўқишингиз мумкин.
1998 йил
1998 йилнинг бошида РФ КС прописка масаласига оид яна бир қарор қабул қилади. Бу сафар «РФдан чиқиш ва РФга келиш тўғрисида»ги қонун нишонга олинади... Гап шундаки, Россия фуқароси А.Аванов 1996 йилда хорижга чиқиш паспортини (загранпаспорт) олиш учун ариза беради. Лекин унинг Москва шаҳрида турар жойи бўйича рўйхатга олинмаганини рўкач қилиб, Москва ИИББ унга загранпаспорт беришни рад этади. Шундан кейин ўзининг конституциявий ҳуқуқлари бузилганидан норози бўлган А.Аванов КСга мурожаат қилади. КС фуқаронинг ушбу мурожаатини кўриб чиқиб, қонуннинг загранпаспорт бериш учун прописка талаб қилиниши ҳақидаги қисмини конституцияга зид деб топади ва уни бекор қилади. Қарорни бу ердан ўқишингиз мумкин.
Якуний зарба
1998 йил 2 февраль куни муҳим қарорлардан бири қабул қилинди.
РФ КС барча ҳолатларни инобатга олиб, ҳукумат қарорининг айрим қисмларини РФ Конституциясига зид, дея баҳолаган.
Яшаш ва турар жойи бўйича қайд этишни рад қилиш асослари ҳамда қайд этишнинг 6 ойлик муддатини белгилаш тартиби бекор қилинган.
Кейинчалик ҳукумат қарорларига тегишли ўзгаришлар киритилди. Бугунги кунда Россияда турган жойи бўйича рўйхатдан ўтишнинг чекланган муддати йўқ, шунингдек ваколатли органлар рўйхатдан ўтишни рад қилишга ҳақли эмас.
Шунингдек, 2004 йилдаги ўзгаришларга биноан, рўйхатдан ўтмасдан яшаш муддати 10 кундан 90 кунгача узайтирилди. Яъни бошқа ҳудудга 90 кундан кўп бўлмаган муддатга келган фуқаролар ҳеч қандай рўйхатдан ўтиши, ҳеч кимга ҳеч қандай ҳужжат топшириши шарт эмас».
Каналга уланиш:👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEe1KDC7Hm03UPVooQ